Search This Blog

Loading...

Tuesday, April 8, 2014

ANKARA’DA SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM İÇİN ÇALIŞTAY : EKOKÖYLER

ANKARA’DA SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM İÇİN ÇALIŞTAY : EKOKÖYLER Doç. Dr. Mehmet TUNÇER Y.Şehir ve Bölge Plancısı, Kamu Yönetimi ve Siyaset Bilim Doktoru Abant İzzet Baysal Üniversitesi Mimarlık Bölümü Başkanı
“Ekoköyler, yeni ve gelecek için ümit veren, belli bir amaç ile bir araya gelmiş, bilinçli topluluklardır. Yapılarında iki önemli özelliği barındırırlar. Birincisi, en nitelikli yaşamın insanların birbirlerini desteklediği, sağlıklı küçük topluluklarda oluştuğudur. İkincisi ise, insanlık için sürdürülebilir yaşam yolunun geleneksel toplum yaşamının tekrar canlandırılmasından geçtiğidir. Ekoköyler, tarih boyunca en fazla ümit veren, en önemli harekettir.” Dr. Robert J. Rosenthal www.gen-europe.org Sürdürülebilir Yaşam Eğitimi Nedir?
İklim değişikliği, fosil yakıtların ve yenilenebilir olmayan kaynakların çok hızlı bir şekilde tüketilmesi ve bunun getirdiği zorluklar yaşamı sürdürülebilir olmaktan uzaklaştırmaktadır. Günümüzde yeni bir sistemin yaratılmasında ve tasarımında yer alacak, katılımcı ve aktif bireyleri, gerekli bilgi ve deneyimlerle donatacak yeni bir sürdürülebilir yaşam eğitimine gereksinim vardır. Uluslarası Sürdürülebilir Yaşam Eğitimi katılımcılarının, dünyayı yeniden şekillendirecek bilgilerle donanmasını sağlayarak, bir yandan kendi kendine yeterken, diğer yandan toplumun parçası olabilen, bölgesel ve uluslararası işbirliğine açık bireyler yetiştirilmesini hedefler. Bu eğitim programı, Avrupa’nın farklı ülkelerindeki sürdürülebilir yaşam modellerinde ve ekoköylerde uygulanan sürdürülebilir yaşam örneklerini, modellerini ve yaklaşımlarını kapsamaktadır. Çok zengin bir bilgi, emek ve onlarca yıla dayanan ekoköy deneyimleri bu eğitimde bir araya getirilmiştir. Bu program sürdürülebilir kalkınmanın temelleri konusunda geniş kapsamlı ve bütüncül yaşamın tüm elementlerini içeren bir eğitim sunmaktadır. Eğitim programı sürdürülebilirliğin farklı boyutlarını kapsamaktadır. Bu boyutlar; ekolojik, sosyal, ekonomik ve bütüncül dünya görüşüdür. Bu program, başta Findhorn, Aurovielle, Crystal Waters gibi ekoköyler olmak üzere kırsalda ve kentlerde bir çok farklı ülkede, beş kıtada uygulanmaktadır. http://itl.ceit.metu.edu.tr/tbm/Activities.aspx?index=2531calistay
II. Uluslararası Sürdürülebilir Yaşam Çalıştayı (II. International Workshop on Sustainable Living), 11 - 17 Şubat 2008 tarihleri arasında, Heinrich Böll Vakfı’nın sponsorluğu ve maddi desteği, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Toplum ve Bilim Merkezi’nin de desteği ve katkısı ile Kültür ve Kongre Merkezi’nde yapıldı. Çeşitli ülkelerden (Avustralya, İtalya, İsrail vd) ve çeşitli kentlerden çoğu benden genç 40 katılımcı ile beraber çok keyifli, keyifli olduğu kadar da eğitici ve düşündürücü bir hafta geçirdim. Yorucu olduğunu da belirtmem gerekir tabii..Sabahın 9’unda başlayan dersler gece belli saatlere kadar örneklerle, grup çalışmaları ile, küçük eğlence ve egzersizlerle sürdü gitti..Hatta, bu yaşta “çiti miti” diyerek kendimizi rahatlatıcı danslar yaptık, eğlenceli proje eskizleri hazırladık..
Birleşmiş Milletler Eğitim ve Araştırma Enstitüsü-UNITAR tarafından onaylanmış olan Ekoköy Tasarım Eğitimi (ETE) müfredatı katılımcılara verildi. Aslında, artık herkes tarafından kabul edilen bir olgu olan iklim değişikliği, fosil yakıtların ve yenilenebilir olmayan kaynakların çok hızlı bir şekilde tüketilmesi ve bunun getirdiği zorluklar yaşamı sürdürülebilir olmaktan uzaklaştırmaktadır. Günümüzde yeni bir sistemin yaratılmasında ve tasarımında yer alacak, katılımcı ve aktif bireyleri, gerekli bilgi ve deneyimlerle donatacak yeni bir sürdürülebilir yaşam eğitimine gereksinim olduğu bilinmekte . Uluslararası Sürdürülebilir Yaşam Eğitimi katılımcılarının, dünyayı yeniden şekillendirecek bilgilerle donanmasını sağlayarak, bir yandan kendi kendine yeterken, diğer yandan toplumun parçası olabilen, bölgesel ve uluslararası işbirliğine açık bireyler yetiştirilmesini hedefler. Bu eğitim programı, Avrupa’nın farklı ülkelerindeki sürdürülebilir yaşam modellerinde ve ekoköylerde uygulanan sürdürülebilir yaşam örneklerini, modellerini ve yaklaşımlarını kapsamaktadır. Çok zengin bir bilgi, emek ve onlarca yıla dayanan ekoköy deneyimleri bu eğitimde bir araya getirilmiştir. Bu program sürdürülebilir kalkınmanın temelleri konusunda geniş kapsamlı ve bütüncül yaşamın tüm elementlerini içeren bir eğitim sunmaktadır. Eğitim programı sürdürülebilirliğin farklı boyutlarını kapsamaktadır. Bu boyutlar; ekolojik, sosyal, ekonomik ve bütüncül dünya görüşüdür. Bu program, başta Findhorn, Aurovielle, Crystal Waters gibi ekoköyler olmak üzere kırsalda ve kentlerde bir çok farklı ülkede, beş kıtada uygulanmaktadır. Damanhur ve Findhorn Küresel şirket ekonomisine bağımlılıklarını azaltmak ve daha kompleks, yerel-kaynaklı soysal ekonomi ağını yeniden örmek için çaba sarfeden Avrupa’da iki ekoköy; İtalya’daki Damanhur ve İskoçya’daki Findhorn Foundation topluluğu buna iyi bir örnek oluşturuyor. Tüm Avrupa’da daha önce eşi görülmemiş sayıda yerel dükkân, postane, okul ve diğer yerlerin kapandığı bir çağda, her iki ekoköy de yeni merkezlerin açılışı ve yeni iş olanaklarının üretilmesi ile ciddi bir büyüme ve çeşitlenme yaşıyor. Peki bunu nasıl gerçekleştiriyorlar ve bu iki deney, asıl etki altındaki topluluklar için ne gibi dersler barındırıyor? Findhorn ve Damanhur’un birçok ortak yönü var. Her ikisi de çok belirgin tarihsel anlarda, 1960’lar ve 1970’lerin başında çok küçük girişimler olarak başladı. Her ikisi de geçmişte ve bugün bulundukları faaliyetlerinde çok güçlü ruhsal bir odaklanmaya sahip. Her ikisi de kendilerini ekonomik olarak çökertilmiş ve marjinalleştirilmiş alanlara yerleştirdiler. Damanhur, Alpler’in eteklerindeki Piedmont’taki Valchiusella Vadisi’nde, Findhorn kuzey İskoçya’da Moray Firth’in güney kıyılarında... Bugün Damanhur, çevre bölgelerden, dünyanın dört bir yanından ve hatta Avrupa’dan aldığı destekle 900’ü aşkın kişiden oluşan toplulukların oluşturduğu bir federasyon… Findhorn Vakfı ise, arkadaş ve partnerlerin meydana getirdiği uluslararası ailelerle birlikte yaklaşık 450 kişinin evi konumunda …
ODTÜ, Güneşköy Kooperatifi, Heinrich Böll Stiftung Derneği, Küresel Ekoköyler Ağı-Avrupa ve Gaia Eğitim’in katkılarıyla gerçekleşen Çalıştay’da “Ekoköy Tasarım Eğitiminin Sosyal ve Ekolojik Boyutları” çeşitli eğitmenler tarafından anlatıldı. Zaman zaman eğlenceli, danslı, ekip çalışmalı ve genellikle çevre üzerine düşündürücü anlar yaşanan Çalıştay’daki başlıca konular şöyle idi: • Sürdürülebilirlik kavramı, • Sosyal sürdürülebilirlik –çeşitliliği kucaklamak, iletişim becerileri, katılımcı karar verme süreci, • Ekolojik sürdürülebilirlik ve ekolojik ayakizi • Permakültür tasarımı, alanda çalışma ve uygulama • Ekonomik sürdürülebilirlik • İklim değişikliği ve sürdürülebilir enerji • Türkiye’den sürdürülebilir yaşama örnekler • Bütüncül dünya görüşü • Barış kültürü • Yeni zamanlar için liderlik May East; (Yönetici, Gaia Eğitim, Findhorn Ekoköyü Sürdürülebilir Eğitim Programları Koordinatörü), heyecanlı, akıcı ve aktif bir eğitici olarak bizlere, Sürdürülebilirlik kavramı, sosyal sürdürülebilirlik - çeşitliği kucaklama, grup dinamiği ve grup oyunları, Sosyal sürdürülebilirlik, liderlik, kolaylaştırıcılık, katılımcı karar verme, İletişim becerileri, şiddetsiz iletişim ve barışçıl yollarla çatışma çözümü- konularında bilgiler verdi..Zaman zaman heyecanlı, dostluklar oluşturma, grup bilinci ve yaşam kültürünü geliştirici oyunlar, danslar yapıldı..
GRUP ÇALIŞMALARINDAN BİR ÖRNEK.. İtalya’daki Permakültür Akademisi, Torri Superiore Ekoköyü kurucularından Massimo Candela ve Lucilla Borio; ekoköyler ve permakültür (kalıcı-kültür) üzerine, bizlere kendi tecrübelerinden yola çıkarak ekoköy felsefesini ve yasam biçimini ve permakültür ile sürdürülebilir bir yasam alanının/modelinin nasıl tasarlanacağını anlattılar.
Ayrıca, Ekolojik ayakizi analizi, ekolojik sürdürülebilirlik için bütüncül yaklaşım, permakültür ilkeleri, permakültür ilkelerine göre tasarım, ekolojik ve sürdürülebilir mimari, yerel gıda üretimi, sürdürülebilir su kullanımı konularında bilgiler verdiler. Hatta, ekolojik ayak izimizin hesaplanma yöntemini uygulayarak Avrupa standardına yaklaştığımızı hesapladık..Böyle bir yaşam standardı için ortalama 2-3 dünya gerektiğini üzülerek öğrendik.. Bir gün boyunca, ODTÜ’lü kurucuların yıllarca uğraşarak gerçekleştirdikleri (bu arada Sevgili Prof Çetin Göksu’yu hatırlamadan geçemeyeceğim) Anadolu’da bir Ekolojik Yaşam Deneyimi :Güneşköy adlı Ekoköy örneğine ziyaret etme ve anlatılanları orada da değerlendirme olanağı bulduk.. Ekoköy olarak tasarlanan bu yerleşimde tasarım ilkeleri, güneş, rüzgar ve diğer doğal verilerin tasarımda nasıl kullanılacağı katılımcılara anlatıldı.. Son gün, karlı bir pazar sabahı Esin Çelebi Bayru; (Uluslararası Mevlana Vakfı 2. Başkanı, Mevlana’nın 22. kuşak torunlarından) hanımefendinin sunuşundan Barış kültürü, Mevlana felsefesi, Sufizm ile Hz. Mevlana’yı daha yakından tanımak olanağı bulduk.. 2007 yılının Mevlana’nın 800. Doğum Yıldönümü nedeni ile UNESCO tarafından “Dünya Mevlana Yılı” olarak ilan edilmesinde Uluslar arası Mevlana Vakfı’nın büyük çabası olduğunu öğrendik..
Hoşuma giden şu dizeler günümüze ışık tutuyor: KADIN HAK NURUDUR SEVGİLİ DEĞİL SANKİ YARATANDIR YARATILMIŞ DEĞİL. Ya da : SAVAŞA DAİR NE VARSA BEN ORADA YOKUM. SEVGİYE, BARIŞA, KARDEŞLİĞE DAİR NE VARSA BEN ORADAYIM. Mevlana Celaleddin Rumi Bilgili, nazik ve düşünceli sevgili Deniz Dinçel; (Biyolog, Eğitmen, Güneşköy Koop.) organizasyonu hazırlamakla kalmayıp, bizleri tüm hafta boyunca yönlendirdi, korudu ve sorunlarımızla ilgilendi bitmeyen enerjisi ile.. Sevgili İnci ve Ali Gökmen hocalar; (Prof. ODTÜ Kimya Bölümü Öğretim Üyeleri, GEN-Avrup, Y. Kurulu Üyeleri, Güneşköy Koop.) ise tüm hafta boyunca sakin duruşları, içten gülümsemeleri ve deneyimlerini aktarmaları ile hepimizin kalbini kazandılar.
İŞTE SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM ÇALIŞTAYI KATILIMCILARI Okumak ya da göz atmak isterseniz diye 'Sürdürülebilir Yasam' ile ilgili bazı web adreslerini veriyorum.. http://www.gen-europe.org http://www.storyofstuff.com http://www.bugday.org/ http://www.ekoses.com/ http://www.cat.org.uk http://www.greenhouse.gov.au/yourhome/technical/fs34d.htm http://www.permaculture.org.uk http://www.regenerativedesign.org Bir sonraki yazımda sürdürülebilirlik, ekoköy tasarımı, ekolojik ayakizi ve permakültür ilkelerini özetle vereceğim.. Daha az kirlenmiş, daha çok korunmuş, sağlıklı “Ekoköy” yaşantısı kalitesinde hayat sürmeniz dileklerimle.. Kalın sağlıcakla..
İşte Ekolojik Tarım http://www.ekoses.com/ekolojikyasamportali/ekogaleri/upload/ekolojik_tarim/farm_woman.jpg